Tọa lạc tại trung tâm thành phố Huế, dọc sông Hương cổ kính, Kinh thành Huế là trung tâm của Cố đô Huế, một quần thể di tích quan trọng được xây dựng vào đầu thế kỷ XIX dưới triều vua Gia Long. Đây là kinh đô của triều Nguyễn – triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam (1802–1945). Năm 1993, Kinh thành Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới.
Kinh thành Huế được quy hoạch theo nguyên tắc phong thủy phương Đông và kiến trúc quân sự Vauban của Pháp, tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa Á – Âu.
Diện tích: khoảng 520 ha
Kinh thành có kết cấu ba vòng thành, bao gồm Kinh Thành – nơi bảo vệ toàn bộ khu vực trung tân, Hoàng Thành – nơi diễn ra các hoạt động triều chính, nghi lễ và Tử Cấm Thành – nơi sinh hoạt của vua và hoàng tộc.
Bên trong
Kỳ Đài Huế Còn gọi là Cột cờ, nằm chính giữa mặt nam của kinh thành Huế thuộc phạm vi pháo đài Nam Chánh cũng là nơi treo cờ của triều đình. Trong lịch sử, kỳ đài thường là nơi đánh dấu các sự kiện quan trọng và sự thay đổi thể chế chính quyền ở Huế.
Trường Quốc Tử Giám (Huế) được xây năm 1803 bởi vua Gia Long. Đây được xem là trường quốc học đầu tiên được xây dựng dưới triều Nguyễn.
Điện Long An được xây dựng vào năm 1845 thời vua Thiệu Trị với tên gọi là Điện Long An trong cung Bảo Định, phường Tây Lộc (Huế) làm nơi nghỉ của vua sau khi tiến hành lễ Tịch điền (cày ruộng) mỗi đầu xuân. Đây cũng là nơi vua Thiệu Trị thường hay lui tới, nghỉ ngơi, đọc sách, làm thơ và ngâm vịnh.
Tàng thư lâu là được xây dựng năm 1825 trên hồ Học Hải trong kinh thành Huế, dùng làm nơi lưu các công văn cũ của cơ quan và lục bộ triều đình nhà Nguyễn. Đây có thể coi là một Tàng Kinh Các của Việt Nam dưới triều Nguyễn lưu trữ các tài liệu văn bản quý hiếm liên quan đến sinh hoạt của triều đình và biến đổi của đất nước.
Viện cơ mật (Huế) Là cơ quan tư vấn của nhà vua gồm bốn vị đại thần từ Tam phẩm trở lên, là Đại học sĩ của các điện Đông Các, Văn Minh, Võ Hiển và Cần Chánh.
Cửu vị thần công là tên gọi 9 khẩu thần công được các nghệ nhân Huế đúc dưới thời vua Gia Long. Sau khi đánh bại nhà Tây Sơn, khi lên ngôi, vua Gia Long liền cho các nghệ nhân đương thời tập trung tất cả chiến lợi phẩm là binh khí và vật dụng bằng đồng để đúc thành 9 khẩu thần công làm vật chứng cho chiến thắng vẻ vang của mình.
(Cửu vị thần công chụp vào năm 1860)
Đại Nội Huế
Ngọ Môn – Cổng chính: được xây dựng vào năm 1833 dưới thời vua Minh Mạng
Ngọ Môn có thiết kế đặc biệt với hai phần chính gồm có phần nền đài với hình chữ U cao 5m, xây bằng gạch và đá vững chắc và Lầu Ngũ Phụng nằm trên nền đài, mái lợp ngói lưu ly vàng và xanh, thể hiện quyền uy của triều đình.
Đây là nơi tổ chức các nghi lễ quan trọng như lễ đăng quang, tiếp đón sứ thần, thể hiện biểu tượng quyền lực của triều Nguyễn và sự uy nghiêm, đẳng cấp của hoàng cung Huế.
Điện Thái Hoà được xây vào năm 1805 vào thời Vua Gia Long, biểu tượng cho quyền lực hoàng gia, bao gồm Chánh điện và sân Đại Triều Nghi, nơi tổ chức các buổi thiết triều quan trọng. Nội thất trong điện được trang trí bằng gỗ lim sơn son thếp vàng, chạm khắc rồng phượng tinh xảo.
Đây cũng là nơi diễn ra lễ đăng quang của các vị vua triều Nguyễn và là trung tâm điều hành đất nước, nơi vua tổ chức các buổi thiết triều quan trọng.
Cửu Đỉnh là bộ chín đỉnh đồng lớn, được đúc dưới thời vua Minh Mạng vào năm 1835. Mỗi đỉnh tượng trưng cho một đời vua triều Nguyễn, thể hiện sự trường tồn của vương triều và đất nước. Được làm từ đồng nguyên khối, mỗi đỉnh nặng từ 2.000 đến 2.600 kg, với hoa văn chạm khắc mang hình ảnh sông núi, động vật, cây cối tiêu biểu cho từng vùng miền của Việt Nam.
Tử Cấm Thành là vòng tường thành thứ ba của Kinh đô Huế, giới hạn khu vực làm việc, ăn ở và sinh hoạt của vua và hoàng gia. Tử Cấm Thành bao gồm tòa nhà Tả Vu và Hữu Vu được xây dựng vào đầu thế kỷ 19, và cải tạo vào năm 1899. Tả Vu là toà nhà dành cho các quan văn, còn Hữu Vu là toà nhà dành cho các quan võ; đây là nơi các quan chuẩn bị nghi thức trước khi thiết triều, nơi làm việc của cơ mật viện, nơi tổ chức thi đình và yến tiệc.
Tại cố đô Huế hiện còn lưu giữ và trưng bày 15 chiếc vạc đồng là những tác phẩm nghệ thuật thể hiện trình độ kỹ thuật đúc và mỹ thuật tuyệt vời. Trong số đó, 11 chiếc được đúc từ thời các chúa Nguyễn, còn 4 chiếc được đúc vào thời Minh Mạng.
(Vạc ở Điện Long An) (Vạc ở trước sân Điện Cần Chánh)
Điện Cần Chánh trong Tử Cấm thành (Huế), được xây dựng năm Gia Long thứ 3 (1804), sau còn được tu bổ nhiều lần. Điện là nơi vua thiết triều, thường tiếp sứ bộ ngoại giao, tổ chức yến tiệc của hoàng gia và triều đình của triều Nguyễn, hiện nay đã trở thành phế tích do bị phá huỷ từ năm 1947.
(Ảnh chụp Điện trước 1947)